» Birleşik Kelimeler, Özellikleri, Çeşitleri

Yayınlanma Zamanı: 2010-11-15 20:28:00



BİRLEŞİK KELİMELER, BİRLEŞİK SÖZCÜKLER, ÖZELLİKLERİ, ÇEŞİTLERİ (1) (TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM)

 

a) Kuruluşlarına Göre Bileşik Kelimeler, Sözcükler

 

(İki ya da daha çok sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşan sözcükler yapıca bileşiktir.)

 

-Belirsiz ad tamlaması biçiminde yapılanlar :

 

Örnek : Buzdolabı, Çörekotu, Aslanağzı, Dilbilgisi

 

-Takısız ad tamlaması biçiminde yapılanlar :

 

Örnek : Atatürk, Konutkent, Kadıköy, Anıtkabir

 

-Sıfat tamlaması biçiminde yapılanlar :

 

Örnek : Sivrisinek, Akdeniz, Yalınayak, Kocatepe

 

-Cümle biçiminde kalıplaşanlar :

 

Örnek: Gecekondu, Külbastı, Mirasyedi, İmambayıldı

 

-Bir ad, bir eylem kökünün birleşip kaynaşmasından yapılanlar :

 

Örnek : Erol, Şenol, Seyret, Karnıyarık

 

-İki eylem kökünün birleşip kaynaşmasından oluşanlar :

 

Örnek : Çekyat, Uyurgezer, Gelgit, Biçerdöver

 

-İki yansıma sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşanlar:

 

Örnek : Çıtçıt, Gırgır, Cırcır, Pırpır

 

-Ses değişimiyle oluşan bileşik sözcükler :

 

Örnek:

Ne + için       Niçin

Pazar + ertesi              Pazartesi

Kahve + altı  Kahvaltı

Kayın + ana  Kaynana

 

 

b) Anlamlarına Göre Bileşik Kelimeler, Sözcükler

 

(İki ya da daha çok sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşan sözcükler yapıca bileşiktir.)

 

-Bileşik sözcüklerin büyük çoğunluğunda, birleşen her iki sözcük de kendi anlamının dışına kaymıştır.

 

Örnek: Hanımeli, Aslanağzı, Kuşbaşı, Kadınbudu

 

-Bileşik sözcüğü meydan getiren sözcüklerden biri kendi anlamında, diğeri kendi anlamının dışında kullanılmış olabilir.

 

Örnek: Ateşböceği, Basımevi, Aşçıbaşı, Başçavuş

 

-Bileşik sözcüğü oluşturan her iki sözcük de kendi anlamında kullanılmış olabilir.

 

Örnek : Bilirkişi, Uyurgezer, Buzdolabı, Toplumbilim


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalışmaları devam etmektedir.
Görüş ve önerilerinizi bizimle paylaşabilirsiniz !


?