» Zıt Anlam, Karşıt Anlam, Zıt Anlamlı Kelimeler, Özellikleri

Yayınlanma Zamanı: 2010-09-14 23:16:00



ZIT ANLAM, KARŞIT ANLAM, ZIT ANLAMLI KELİMELER, SÖZCÜKLER, ÖZELLİKLERİ (1) (TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM)

 

Anlamları birbirine karşıt olan kavramları bildiren sözcüklerdir.

 

Birbirine karşıt yargılar verilirken karşıt anlamlı sözcüklerden yararlanılır. Bu açıklamadan şu anlam çıkar. Karşıtlığın oluşabilmesi için, sözcüklerin uç noktalarda bulunma zorunluluğu vardır.

 

Sözgelimi "yaşam - ölüm" iki uç noktada bulunduğu için karşıt anlamlıyken "zayıf - dolgun" yaklaşık karşılığı gösterir ve uzak anlamlı olarak kabul edilir.

 

Örnek:

 

Gülmek - ağlamak  /  Dar - geniş  /  Er - geç  /  Alçak - yüksek  /  Sert - yumuşak

 

UYARI

 

=>Bir sözcüğün olumsuz kullanılmış şekli onun karşıt anlamını oluşturmaz.

      Sözgelimi "oturmak" sözcüğünün karşıtı "oturmamak" değil "kalmak" tır.

 

=>Bir sözcüğün karşıt anlamlısını o sözcüğün  cümle içinde kazandığı anlam belirler.

"zor - kolay"

       Midesinden zoru var.          (Bu cümlede "kolay" ın karşıtı değildir.)

       Bu ders oldukça zormuş. (Bu cümlede "kolay"ın karşıtıdır.)

 

=>Karşıt anlamlılık ilişkisi "ad, sıfat, zarf ve eylem" türündeki sözcükler arasında olabilir.

 

 

 

 

 

ZIT ANLAM, KARŞIT ANLAM, ZIT ANLAMLI KELİMELER, SÖZCÜKLER, ÖZELLİKLERİ (2) (TÜRKÇE DERSİ KONU ANLATIM)

 

 Sözcüklerin olumsuzları, o sözcüğün zıt anlamı sayılmaz.

 

Örneğin; “gitmek” sözcüğünün olumsuzu “gitmemektir” tir; ama zıt anlamı “gelmek” tir.

 

Birbirine karşıt kavramları karşılayan sözcüklerdir. Karşıt anlamlı sözcükler iki zıt noktayı belirtirler.

 

Örneğin; “güzel” sözcüğünün karşıtı “itici” olamaz çünkü iticilikte sevimsizlik anlamı da vardır. Oysa “güzel” sözü sevgiyi beraberinde ifade etmez. Bunun karşıtı ancak “çirkin”dir.

 

Aynı durum eylemlerde de görülür.

 

Örneğin; “sevmek” eyleminin karşıtı “sevmemek” değildir. Çünkü “sevmek” iyi bir duygunun varlığını bildirir. Sevmemekte ise bu duygunun bulunmadığı anlamı vardır. Oysa karşıtlıkta, olan duygunun tam karşıtı olmalıdır; bu da “nefret etmek”tir.

 

Bu nedenle karşıtlıkla olumsuzluğun farkını görmek önemlidir.


Duyuru
Sitemizde güncelleme çalışmaları devam etmektedir.
Görüş ve önerilerinizi bizimle paylaşabilirsiniz !


?